2013/Mar/27

ไม่ได้เขียนบล๊อกนานมากค่ะ เอ็นทรี่นี้มีสาระน่ารู้เกี่ยวกับการอ่านฉลากสีน้ำมาเล่าสู่กันฟัง หลายคนอาจจะพอรู้อยู่บ้างแล้ว หลักๆมันก็มีอยู่ไม่กี่อย่าง แต่เราเอามาเขียนโม้ซะยาวเลยแฮะ Embarassed
 
ฉลากที่ติดบนหลอดสีน้ำมักจะระบุคุณสมบัติของสีอย่างคร่าวๆในรูปสัญลักษณ์หรือตัวย่อ มีไม่กี่ยี่ห้อที่บอกบนฉลากอย่างละเอียด ทุกยี่ห้อจะมีคำอธิบายโดยละเอียดอยู่ที่แผ่นพับหรือ chart สีของตัวแทนจำหน่าย ซึ่งแต่ละยี่ห้อใช้สัญลักษณ์ไม่เหมือนกัน แต่การกำหนดค่าต่างๆมักจะเป็นไปในแนวทางเดียวกัน ที่ผู้ผลิตสีน้ำชั้นดีทั้งหลายต้องให้ความสำคัญกับการระบุคุณสมบัติของสี ส่วนหนึ่งเพื่อแสดงความจริงใจและเปิดเผยข้อมูลที่เป็นจริงต่อผู้บริโภค การไม่ระบุคุณสมบัติของสีน้ำบนฉลากหรือในแผ่นพับ ระบุมั่ว หรือระบุคุณสมบัติไม่ตรงกับสีในหลอดนอกจากจะสร้างความสับสนให้กับจิตรกรแล้ว ยังเป็นการดิสเครดิตยี่ห้อตัวเองทางอ้อมด้วย สำหรับจิตรกรที่ใช้สีน้ำเกรดศิลปินจะใช้การระบุคุณสมบัติของสีบนฉลากหรือในแผ่นพับเป็นแนวทางในการเลือกซื้อสีให้เหมาะกับงาน อย่างไรก็ดีสีน้ำเกรดนักเรียนบางยี่ห้อก็มีการระบุคุณสมบัติของสีบนฉลากด้วยเหมือนกัน ที่จะกล่าวต่อไปนี้เป็นเรื่องของฉลากสีน้ำเกรดศิลปินชนิดหลอด

สิ่งที่ควรรู้บนฉลากสีน้ำ
ตัวเลขในรูปภาพ = ดูคำอธิบายตามหัวข้อ

1. ชื่อสี (Manufacturer's name for color)
นอกจากการระบุชื่อสีสามัญอย่าง yellow, blue, green ฯลฯ แล้ว สีน้ำแต่ละยี่ห้อยังมีเฉดสีให้เลือกมากมาย ผู้ผลิตจึงมีการตั้งชื่อเฉพาะของสีหนึ่งๆขึ้นมา บ้างก็ตั้งชื่อให้ฟังดูหรู แต่บางทีสีในหลอดก็ไม่ได้สะท้อนคุณสมบัติของชื่อนั้นเลย ชื่อสีเหมือนกันแต่ต่างยี่ห้อกัน ย่อมได้เฉดสีที่ไม่เหมือนกัน นั่นเป็นเหตุผลหนึ่งว่าทำไมเราถึงต้องใช้สีหลายยี่ห้อ ชื่อสียังแสดงถึงสสารธรรมชาติหรือสารสังเคราะห์ต่างๆที่นำมาผลิตสี ซึ่งอาจมีทั้งสารโลหะหนัก ดินสี แร่ธาตุ หรือแม้แต่อัญมณี เช่น Cadmium, Nickel, Quinacridone, Pthalo (Pthalocyanine หรือ Thalos), Ruby เป็นต้น สารแต่ละตัวส่งผลต่อคุณสมบัติของสีแตกต่างกันไป ส่วนมากนำมาใช้เพื่อเพิ่มความสว่างสดใสและความข้นของสี โดยเฉพาะสีที่มีส่วนประกอบของสารเคมี เช่น แคดเมียม นิกเกิล สังสะสี นอกจากนั้นสารเหล่านี้ก็ยังส่งผลต่อตัวผู้ใช้สีด้วย สารโลหะหนักต่างๆเป็นอันตรายต่อมนุษย์หากสูดดมหรือสัมผัสผิวหนังเป็นระยะเวลานานหรือต่อเนื่องหลายปี ในประเทศสหรัฐฯกำหนดให้มีการระบุสัญลักษณ์บนฉลากสื่อวัสดุทางศิลปะให้เห็นเด่นชัดว่ามีส่วนผสมของสารที่เป็นอันตราย หรือเป็นสื่อวัสดุที่ไม่มีพิษ
 

2. ความทนต่อการซีดจาง (Lightfastness)
ความทนต่อการซีดจางเป็นปัจจัยสำคัญสำหรับสีเกรดศิลปิน เพราะเมื่อนำงานออกแสดงอย่างเป็นทางการจะต้องถูกแสง ไม่ว่าจะเป็นแสงธรรมชาติหรือแสงจากหลอดไฟ แสงแดดหรือแสงธรรมชาติเป็นอันตรายต่อภาพเขียน แม้สีที่ใช้จะมีความทนต่อการซีดจางสูง แต่ถ้านำงานไปตากแดดนานๆก็ไม่รอด ในต่างประเทศมีการเข้มงวดกวดขันเรื่องแสงที่ใช้ในห้องแสดงภาพมากกว่าบ้านเรามาก งานศิลปะที่เป็นวัตถุโบราณมักจัดแสดงในห้องที่ค่อนข้างมืด และห้ามใช้แฟลชในการถ่ายรูปก็เพราะสีบนงานเหล่านั้นมีความเป็นไปได้สูงว่าไม่ทนต่อการซีดจาง ในสหรัฐฯ ใช้ระบบ ASTM ให้เรตจาก I ถึง V โดย I คือทนต่อการซีดจางมากที่สุด และ V คือไม่ทนต่อการซีดจาง  บนฉลากบางยี่ห้ออาจใช้สัญลักษณ์อย่างย่อเป็นรูปดอกจันหรือเครื่องหมายบวก ถ้ามีจำนวนมากหมายถึงทนต่อการซีดจางมาก
 
ตัวอย่างชาร์ตสียี่ห้อแดเนียล-สมิธ 
3. การติดทนของสี (Staining power)
การติดทนของสีก็ต่อเมื่อระบายลงบนวัสดุหรือเมื่อแห้งสนิท ซึ่งจะไม่แสดงบนฉลากสี แต่จะมีระบุไว้ในแผ่นพับหรือ chart สี ซึ่งบางยี่ห้อก็อาจไม่ได้บอกไว้ หลายๆคนอาจไม่ให้ความสนใจกับคุณสมบัติข้อนี้ แต่ถ้าเป็นนักวาดภาพประกอบที่ชอบเก็บงานละเอียด และใช้เทคนิค lifting wet หรือ lifting dry เป็นประจำต้องดูคุณสมบัตินี้ให้ดีค่ะ เพราะบางสีเมื่อเราใช้เทคนิคเช็ดสีออกแล้วปรากฏว่าสียังติดอยู่ ไม่เห็นเป็นกระดาษขาว แสดงว่าสีนั้นเข้าข่าย High Staining คือติดทนมาก ซึ่งสีในกลุ่มสีแดงสดเลือดนกทั้งหลายจะเป็นทุกยี่ห้อ ส่วนสียี่ห้อที่ได้ชื่อว่า High Staining เกือบทุกสีคือยี่ห้อ M Graham เพราะเป็นสียี่ห้อเดียวที่ใช้สารคงความชุ่มชื้น (humectant) จำพวกน้ำผึ้งที่ทำให้สีซึมลึกลงกระดาษ แม้เลอะนิ้วมือก็ยังล้างออกยาก 
 

4. ความโปร่งแสง-ทึบแสง (Transparency/opacity)
บางยี่ห้อมีระบุไว้บนฉลาก แต่ทุกยี่ห้อจะต้องระบุคุณสมบัตินี้ไว้ในแผ่นพับเสมอ จิตรกรสีน้ำสาย Purist ใช้คุณสมบัติความโปร่งแสง-ทึบแสงบวกกับ staining power ของสีน้ำในการวาดพื้นผิวแบบต่างๆอย่างเป็นธรรมชาติ สีโดยทั่วไปแบ่งระดับความโปร่งแสงทึบแสงเป็นสามแบบ คือ
  • Transparent เป็นสีโปร่งแสงที่ไม่มีส่วนผสมของสีขาวและสีจากดินเหมาะกับเทคนิคเคลือบสี (Glazing) ให้กลายเป็นอีกสี หรือเคลือบสีสร้างบรรยากาศให้กับภาพ สีที่มีคุณสมบัตินี้สามารถระบายทับได้หลายชั้น โดยที่ยังคงความโปร่งแสงไว้ได้
  • Semi transparent/Semi opaque กึ่งโปร่งแสงหรือกึ่งทึบแสง เหมาะจะใช้ระบาย midtone หรือสีพื้น
  • Opaque คุณสมบัติคล้ายสีโปสเตอร์หรือ Gouache เหมาะกับการระบายทับเพื่อปิดสีชั้นล่าง หรือระบายเงาเข้มสุดๆ
 
5. กลุ่มราคา (Series)
ข้อนี้ไม่มีอะไรมาก ยิ่งซีรีส์สูง ราคาก็ยิ่งแพง มีทั้งยี่ห้อที่ใช้ตัวเลขโดยเริ่มที่เลข 1 คือซีรีส์ต่ำสุด และบางยี่ห้อใช้ตัวอักษรโรมันโดยเริ่มที่ซีรีส์ A เป็นซีรีส์ต่ำสุด สีที่อยู่ในซีรีส์สูงๆได้แก่ สีสดใสที่มีสารโลหะหนักอย่างแคดเมียม นิกเกิล เป็นต้น
 
ตัวอย่างชาร์ตสียี่ห้อเอ็ม แกรม 
Click to enlarge
6. การตกตะกอน (Granulation/Sedimentation)
การตกตะกอนของสีคืออาการที่ผงสีแยกตัวจาก binder/vehicle จะไม่มีสัญลักษณ์แสดงบนฉลากสี แต่จะมีระบุไว้ในแผ่นพับหรือ chart สี ซึ่งบางยี่ห้อก็อาจไม่ได้บอกไว้ ผู้เริ่มวาดสีน้ำมักไม่ตระหนักในคุณสมบัติข้อนี้เท่าไร แต่นักวาดภาพประกอบจะหงุดหงิดกับคุณสมบัตินี้พอสมควร เพราะเวลาอยากระบายเรียบ ถ้าใช้สีที่ Granulating โดยไม่รู้ตัว สีก็จะออกมาไม่เรียบดังหวัง และจะปรากฏผงสีตกตะกอนอยู่ตามร่องพื้นผิวกระดาษ สีที่มีคุณสมบัตินี้ได้แก่ สีเขียว veridian, สีฟ้า cerulean blue และสีม่วง cobalt violet เป็นต้น
 

7. รหัสสี (Pigment code) 
  • PB = Pigment Blue
  • PBk = Pigment Black
  • PBr = Pigment Brown
  • PG = Pigment Green
  • PO = Pigment Orange
  • PR = Pigment Red
  • PV = Pigment Violet
  • PW = Pigment White
  • PY = Pigment Yellow
Pigment code จะตามด้วยตัวเลข รวมกันเป็นเลขดัชนีสี (Generic Color Index) กำหนดเป็นมาตรฐานเดียวกันโดย Society of Dyers and Colourists (UK) และ American Association of Textile Chemists and Colorists (USA) ซึ่งสีแต่ละสีมีเลขดัชนีไม่เหมือนกัน ส่วนชื่อสีเหมือนกันแต่ต่างยี่ห้อกัน มักจะใช้ดัชนีสีเป็นเลขเดียวกัน แต่ได้สีออกมาไม่เหมือนกัน (งงไหม?) เช่น สีน้ำเงิน (French) Ultramarine ใช้ดัชนีสี PB29 เหมือนกันทุกยี่ห้อ แต่สี Ultramarine ยี่ห้อไหนล่ะจะถูกใจผู้วาดมากกว่ากัน เป็นต้น การระบุรหัสสีทำให้จิตรกรทราบว่าสีในหลอดประกอบด้วยสีอะไรบ้าง ซึ่งจะมีประโยชน์ต่อการผสมสีในจานสี
 

8. สื่อหรือตัวประสานผงสี (Vehicle/Binder)
เราเรียกติดปากว่าบายเดอร์ ซึ่งก็คือสื่อที่ทำให้ผงสีก่อตัวเป็นเนื้อครีมหรือทำให้ข้นเหลว และทำให้ผงสีสามารถยึดติดบนผิววัสดุที่ใช้ระบายได้ บางยี่ห้อมีระบุบนฉลากสี สีน้ำส่วนมากที่ผลิตในรูปแบบหลอดใช้บายเดอร์เป็น Gum Arabic (ยางไม้สน) หรือ Glycerin หรือ Dextrin (สารสกัดจำพวกแป้ง) ซึ่งอย่างหลังจัดเป็น filler หรือตัวเพิ่มเนื้อสีซึ่งไม่มีสีด้วย ที่หลายคนเรียกกันว่า "แป้ง" พบมากในสีเกรดนักเรียน และใช้ใส่เพื่อลดความข้นของสีในตระกูล Pthalo และ Quinacridone สีที่มี Dextrin ถ้าใช้แล้วเก็บล้างอุปกรณ์ไม่ดีอาจเกิดราขึ้นได้
 

สัญลักษณ์บนฉลากของสื่อวัสดุที่ใช้ในงานศิลปะ
 
AP (Approved Product), CP (Certified Product) และ HL Health Label (Non-Toxic) เป็นสัญลักษณ์บนฉลากสื่อวัสดุทางศิลปะที่ไม่เป็นพิษต่อมนุษย์หากใช้ในปริมาณมาก ตราสัญลักษณ์เหล่านี้มักปรากฏคู่กับเลขมาตรฐาน ASTM D 4236 รับรองโดย Art & Creative Materials Institute (ACMI*) ซึ่งได้รับการตรวจสอบว่าผ่านมาตรฐานความปลอดภัยขององค์กรชั้นนำของสหรัฐอเมริกา เช่น American Society for Testing and Materials (ASTM) และ American National Standards Institute (ANSI) เป็นต้น
 

CL (Caution Label) เป็นสัญลักษณ์ของสื่อวัสดุทางศิลปะที่มีส่วนผสมของสารเป็นพิษ แต่ยังสามารถใช้ได้อย่างปลอดภัย หากปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเหมาะสม ผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีตราสัญลักษณ์นี้ไม่ได้หมายความว่าจะใช้ได้อย่างปลอดภัย เพราะยังมีอีกหลายบริษัทในโลกที่ผลิตสื่อวัสดุทางศิลปะและไม่ได้เข้าร่วมกับสมาคม Art & Creative Materials Institute (ACMI) ของสหรัฐฯ อย่างไรก็ตามควรอ่านฉลากและคำแนะนำในการใช้ผลิตภัณฑ์ต่างๆอย่างละเอียดทุกครั้งเพื่อสุขภาพของคุณเอง


CA PROP 65 เป็นสัญลักษณ์ที่ใช้เฉพาะในรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐฯ เพื่อแสดงว่าผลิตภัณฑ์นี้มีส่วนผสมของสารเคมีที่เป็นอันตราย เป็นสารก่อมะเร็ง และมีผลร้ายต่อทารกในครรภ์ แต่ปริมาณของสารที่เป็นพิษนั้นก็ขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์ว่าจะมีมากมีน้อยเพียงใด หากสื่อวัสดุทางศิลปะใดๆมีสารที่เป็นพิษแม้เพียงน้อยนิด ทางรัฐแคลิฟอร์เนียกำหนดให้ต้องมีตราสัญลักษณ์นี้อยู่บนฉลากและในแผ่นพับด้วย
 

CE (CE Marking) เป็นสัญลักษณ์ที่ใช้ในกลุ่มประเทศประชาคมยุโรป แสดงบนฉลากของเล่นและสีที่เหมาะสำหรับเด็กอายุไม่เกิน 14 ปี  ผลิตภัณฑ์ที่มีฉลากนี้ได้รับการรับรองว่ามีความปลอดภัย ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐานของประชาคมยุโรป
 

Playing Marble สัญลักษณ์รูปลูกแก้วบนฉลากเป็นสัญลักษณ์รูปแบบใหม่บนสื่อวัสดุทางศิลปะที่ไม่เป็นอันตรายร้ายแรงหากใช้งานอย่างเหมาะสม ซี่งแต่ก่อนเคยใช้สัญลักษณ์ AP แต่ได้ปรับเปลี่ยนใหม่เนื่องจากผู้บริโภคนำไปใช้งานในแบบที่ผู้ผลิตคาดไม่ถึง เช่น การนำสีไปทาตัว ทาหน้า หรือระบายบนบรรจุภัณฑ์ใส่อาหาร ถึงแม้จะเป็นสัญลักษณ์ที่ระบุว่าผลิตภัณฑ์นั้นไม่มีอันตรายร้ายแรง แต่ก็อาจเป็นอันตรายหากถูกผิวหนังหรือรับประทานเข้าไป
 

X ตัวบางบนพื้นสีส้มเป็นสัญลักษณ์บนฉลากสื่อวัสดุทางศิลปะที่เป็นอันตราย ส่วนมากมีส่วนผสมของสารเคมีที่มีพิษ และไม่ควรใช้กับอุปกรณ์สำหรับฉีดพ่น มักพบบนฉลากพวกน้ำยาเคลือบหรือสารละลายต่างๆ
 
 
x ตัวหนา หรือรูปกากบาท (St. Andrew's Cross) บนพื้นสีส้มมักอยู่คู่กับสัญลักษณ์รูปเปลวไฟ แสดงว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่ติดไฟได้ง่าย ต้องให้มีอากาศถ่ายเทขณะใช้ ห้ามสูดดมหรือรับประทาน มักพบบนฉลากพวกมีเดียมต่างๆและน้ำยาเคลือบ
 
ฉลากสีน้ำของฝั่งอเมริกา ยุโรป และเอเชีย จะมีรายละเอียดแตกต่างกันนิดหน่อย แต่ก็จะไม่หนีจากที่เขียนไว้ในนี้ค่ะ  Cool

* ACMI เป็นสมาคมที่เกิดจากการรวมกลุ่มของผู้ผลิตสื่อวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในงานศิลปะ ซึ่งมีจำนวนสมาชิกกว่าสองร้อยบริษัททั่วโลก มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่รัฐแมสซาชูเซ็ต สหรัฐอเมริกา 
 
 

Comment

Comment:

Tweet


Thank you

#12 by Toon (58.11.86.25) At 2015-11-14 08:22,
#10 by ขวัญสุดา
--------------------------------
สียี่ห้อที่ไม่มีขายในเมืองไทย สามารถหาซื้อได้จาก Ebay หรือเว็บไซต์จำหน่ายวัสดุอุปกรณ์ศิลปะอื่นๆ เช่น Jerrysartarama, Dickblick เป็นต้น แนะนำให้ซื้อตอนช่วงลดราคาจะดีที่สุดค่ะ หรือลองหาคูปองลดราคาในกูเกิ้ล จะประหยัดไปได้หลาย big smile
#11 by Rina At 2015-06-18 14:52,
ขออนุญาตถามหน่อยนะคะ ว่าสียี่ห้อ M Graham & co ได้มาจากร้านไหนคะ พอดีกำลังต้องการแหล่งซื้อสีนี้อยู่ค่ะ
kwansuda2010@gmail.com
#10 by ขวัญสุดา (180.183.159.8|180.183.159.8) At 2015-04-06 00:06,
very good
#9 by Chatchai Intarawichai (171.96.170.183|171.96.170.183) At 2015-02-19 10:26,
ดีใจที่ได้พบกันอีก แม้จะเป็นบ้านใหม่ที่ไม่ใช่บล๊อกแก็งค์ ก็ตาม
อ่านบล๊อกนี้แล้วได้ความรู้เพิ่มเติมเพียบเลย ^ ^
อุปกรณ์ต่างๆเหล่านี้ ยิ่งอ่านยิ่งมีแรงบันดาลใจในการวาดนะครับ
#8 by ผลงานของฉัน At 2013-05-14 21:13,
เป็นบล็อกที่ให้ความรู้สุดๆไปเลยค่ะ
ข้อมูลละเอียดมากกก  //กดfav
#7 by Rain*~ At 2013-04-09 21:03,
Hot! Hot! Hot!  ลืมแปะดาวค่ะ sad smile
#6 by natcha At 2013-03-30 10:38,
ได้ความรู้มากเลยค่ะ สุดยอดมาก
#5 by natcha At 2013-03-30 10:38,
อะเยี่ยมไปเลยละค่า owo,,  ละเอียดดีจัง
#4 by MISAKI At 2013-03-28 00:11,
ในที่สุดก็ได้รู้ว่าสัญลักษณ์ต่างๆ บนหลอดคืออะไร
ที่ผ่านมา อ่านเข้าใจบ้างไม่เข้าใจบ้าง ละเอียดมากๆ เลยค่ะ เป็นประโยชน์มากๆ
ขอบคุณมากนะคะ ไม่งั้นก็คงไม่รู้เรื่องต่อไป ได้รู้เรื่องเพิ่มขึ้นเยอะจริงๆ surprised smile Hot! Hot! Hot!
#3 by Takkaew At 2013-03-27 21:38,
เป็นประโยชน์มากเลยค่ะ ขอบคุณที่มาแบ่งปันนะคะ
#2 by campanell At 2013-03-27 21:35,
เป็นข้อมูลที่ละเอียดมากครับ
ไม่ได้เห็นบล็อกพี่ริน่านานแล้ว
แต่ยังคงมาตรฐานความรู้ในแต่ละครั้งได้ดีเยี่ยมครับ
Hot! Hot! Hot! Hot! Hot! big smile
#1 by Copiic At 2013-03-27 21:28,